|
| 895 # Eventjes bestaat niet # |
Gepost door Misdefinitie op 11-05-2016 om 23:32.
"Kan je even ..." Drie ogenschijnlijk simpele woorden die binnen enkele seconden kunnen worden uitgesproken en waarvan onze haren recht overeind gaan staan. Uit het gemak waarmee deze woorden worden gebruikt, komt namelijk impliciet de suggestie dat het verzoek dat er onvermijdelijk achteraan komt ook een kleine moeite is. Terwijl we allemaal weten dat het verzoek dat aan u gedaan wordt stiekem meer voeten in de aarde heeft dan het lijkt. Vaak vindt u zichzelf terug in een situatie waarin u veel meer tijd en energie kwijt bent dan zou moeten gezien het originele verzoek. Dit is een vorm van de foot in the door techniek. Eerst een klein verzoek doen waarmee mensen instemmen omdat het gemakkelijk lijkt en daarna (impliciet) een groter verzoek doen. Het idee is dat mensen graag consistent willen zijn in hun gedrag. Hebben ze eenmaal toegestemd, dan is de kans groot dat ze daarna ook weer toestemmen. "Even" bestaat niet. Alles duurt langer dan verwacht en kost ook meer dan verwacht. Als het eventjes kon, dan hadden ze het zelf wel even gedaan.
Geen even, maar oneven.
Wie ervaring heeft met huisgenoten, zal het volgende wel herkennen. Met het grootste gemak laten ze alles uit hun handen vallen om iets leuks te gaan doen. Schijt aan hun verantwoordelijkheden, openen ze de deur en lopen ze naar buiten. Om zich net voor het sluiten van de deur nog even om te draaien en te zeggen: "Ik ga even weg, kan jij even mijn pakketje aannemen als de pakketbezorger komt?" Hun perceptie van de taak is dat het 3 seconden duurt om naar de deur te lopen, 2 seconden om de grendel van de deur te halen, 2 seconden om het pakketje aan te nemen en 3 seconden om het op tafel te zetten zodat zij het, als ze eindelijk eens thuiskomen, kunnen openmaken. Al met al zou het u slechts 10 seconden kosten en dat mogen ze toch wel onder "even" rekenen, nietwaar? Een kleine moeite, dus mag u het moreel en sociaal gezien niet weigeren. Zij doen namelijk ook "alles" voor u. Dus doe niet zo flauw. Ons hele leven hebben we ons afgevraagd hoe het moet zijn om zo simpel te kunnen denken; ons lukt dat namelijk niet.
Bij ons gaat er namelijk na het woord "even" en het verzoek een heel netwerk aan raderen draaien. De post geeft namelijk geen kleinere tijdvakken op dan twee uren. Soms is dat zelfs 4 uren. Het komt ook voor dat er helemaal niks wordt verstuurd en de ontvanger dus niet eens weet of en hoe laat een pakket zal arriveren. We hebben zelfs gezien dat degene die het verzoek deed niet eens weet of het pakket wel vandaag zal komen. Doorgaans wordt er nogal vaag over gedaan. "Uhm, ik heb het gister besteld, dus zal het vanmiddag wel komen hoor." Wel, er zijn ook webwinkels die er dagen of zelfs weken over doen. Wij zouden niet bij zulke ondernemers kopen, tenzij het om iets speciaals gaat dat nergens anders te vinden is, maar veel mensen letten daar niet zo op. Waar het om gaat is dat we gedurende de uren dat het pakket kan komen, aan moeten staan in ons hoofd. Dat is een mentale belasting die best ver gaat. Kan een pakket over meerdere dagen bezorgd worden, dan betekent zo'n verzoek dat we ook op tussenliggende dagen geacht worden op te letten.
Zodra de bel gaat, moet er namelijk wel meteen actie volgen. Zijn we niet binnen een aantal seconden bij de voordeur, dan flikkeren die kut-Marokkanen het gewoon op de grond. Met als risico dat het gestolen wordt, kapot gaat of kletsnat wordt van de regen. Wat ook kan gebeuren is dat de bezorger het weer meeneemt en het elders opgehaald moet worden. Nou, dan moet u degene die ons het verzoek deed om hun pakketjes aan te nemen eens horen. Of het pakket komt terecht bij die nare buurvrouw waar ze ruzie mee hebben en die het ons zeker niet zonder slag of stoot gaat overhandigen. Nee, dat "eventjes" een pakketje aannemen impliceert dat we minstens voor een aantal uren aan moeten staan om meteen te kunnen reageren. En dat heeft nogal wat consequenties voor ons persoonlijke leven. Zo kunnen we na het aannemen van het verzoek niet meer naar buiten. Dus ook geen boodschappen doen of "even" bij iemand langs wippen. Het kleine verzoek veroordeelt ons om binnen te blijven totdat de taak is afgerond.
Het impliceert ook niet zomaar binnenblijven en tegelijkertijd iets anders doen, maar continu alert zijn en vooral dicht bij de voordeur blijven. Anders lopen we immers kans het pakketje mis te lopen. Dat betekent dat we ook niet zomaar iets anders kunnen doen om de tijd te doden. Stel dat we net zitten te poepen. Uiteraard wordt er dan precies op dat moment aangebeld en dan zijn we genaaid. Of worden we geacht binnen 10 seconden af te knijpen en met de broek op de enkels de deur open te doen? Dat wordt dus ophouden van onze behoefte. Thuiswerken, wat eigenlijk onze bedoeling was (anders waren we immers niet overdag thuis), is ook geen optie. Hoe kunnen we nu een telefoongesprek gaan voeren als er elk moment aangebeld gaat worden? Moeten we dan maar even snel tegen onze zakenpartners zeggen: "Wacht even, zo terug!" Lekker professioneel komt dat over. Hetzelfde geldt voor videobellen en alles wat aandacht trekt. Het komt er dus op neer dat we stilletjes op de bank moeten gaan zitten en wachten tot die lul-de-behanger eens langs wil komen.
Ja, we kunnen wellicht een laptop regelen of een boek lezen en dan elke keer uit het raam kijken of we de postauto zien, maar bij intelligente mensen is het zo dat als ze verwachten gestoord te worden, de hele concentratie weg is en er niks uit onze handen komt. Gespannen wachten dus en hopen dat het snel voorbij is. Voorts worden we ook nog eens verantwoordelijk gehouden voor het pakje. Is het vies, nat, kapot, gebroken of anderszins niet naar wens, dan is het net alsof wij het hebben gedaan. "Waarom heb je er niks van gezegd? Je had het pakje moeten weigeren zodat het meteen teruggestuurd wordt. Nu moet ik die moeite gaan nemen!" Terwijl we alleen maar geacht werden aan te nemen wat ons werd aangeboden aan de deur. Erger wordt het als het pakje opengemaakt wordt. Kleding maatje te groot, tasje ziet er niet uit zoals op het internet en de overige spulletjes zijn zo cheap-ass zoals ze dat alleen in China maken. Gezeik, gezanik en gezeur. En dat voor een klein verzoekje dat slechts eventjes zou duren.
Gaan ze hun bestelde rommel terugsturen, dan krijgt het nog een staartje. Dan bestellen ze natuurlijk nog een keer en dat levert weer een pakketje op dat natuurlijk wordt bezorgd op een moment dat zij zelf de hort op zijn. Waarom kunnen ze er niet zelf voor zorgen dat ze thuis zijn? Waarom is onze tijd zo weinig waard? Kunnen ze hun zooi niet gewoon in een winkel opzoeken? Neem dan lekker de kinderen mee, dan zijn die er ook weer eens een keertje op uit. Met een beetje pech vindt er nog regelmatig een herhaling plaats en als u uw werk goed doet, zullen ze u steeds vaker vragen. Dat geldt overigens ook voor de pakketbezorger. Het schijnt dat ze kunnen ruiken dat u thuiswerkt en daarna bellen ze om de haverklap bij u aan of u ook een pakketje voor de buurvrouw wilt aannemen. Die natuurlijk net aanbelt op het moment dat wij fijn aan het masturberen zijn. Klote leven, maar het punt is dat er steeds iets gebeurt. We vermoeden dat u nog voldoende andere onvoorziene omstandigheden kunt opnoemen waardoor de kleine taak "even" te veel moeite wordt.
Nu komen we tot de kern van dit probleem: "Ja maar je kan zo'n verzoek toch ook gewoon weigeren? Zeg gewoon nee." Nee, dat kan niet. Zodra zo'n verzoek is gedaan, hebben we al duizend mentale stappen gemaakt en zitten we al in ons hoofd. We moeten er hoe dan ook energie in gaan steken. Zeggen we nee, dan begint er een gemener spelletje. "Ach joh, doe niet zo flauw. Het is maar een kleine moeite." Weten zij veel hoe het is om met een intelligent brein rond te lopen? Kijk, wij kunnen ons niet simpelweg afsluiten voor mentale gedachten zoals de achterlijken dat wel kunnen. Wij kunnen niet gewoon ons ding doen zolang een taak die opeens alle aandacht kan eisen op ons ligt te wachten. En we mogen blijkbaar ook geen nee zeggen, want dan begint hun emotionele chantage. "Ik doe alles voor je" en dat soort blabla. En u weet waar dat naartoe gaat. Precies, tot een vervelende ruzie. Tot kleineren. Mensen weten namelijk best wel dat ze (te) veel van u vragen. Anders hadden ze het zelf wel kunnen doen. En hun pakketje is heilig.
Het per se vandaag willen krijgen van hun pakketje is zo heilig dat ze eerst wanhopig gaan smeken en daarna hun ware aard laten zien. "Ja maar ik heb die zoveelste jurk die ik bestelde echt nodig! Ja maar het moet voor school. Ja maar anders kost het mij een heleboel geld. Ach joh, laat dan maar zitten. Nee, laat maar. Nee, houd je mond. Rot op. Nee. Rot op. Je hebt niks voor me over, dus sodemieter dan maar op." Terwijl langzamerhand je eigen woede begint op te borrelen en je ze wel in elkaar kunt rossen uit frustratie. Dat mag niet, want je behoort om sommige mensen te geven, maar eigenlijk kan je ze wel vermoorden. Want zodra je dat woordje "even" hoort, weet je al waar het toe kan leiden. Niet altijd, niet vaak, maar de kans is er. En zij weten dat je de keus hebt tussen urenlang aanstaan voor iets wat ze zelf moeten oplossen of ruzie maken en daardoor al je energie uit je voelen stromen. Een smerig spelletje dat het ergst wordt gespeeld door mensen waar je om geeft, van wie je afhankelijk bent of die beter hadden moeten weten.
Tring tring, de telefoon gaat. "Ja hallo, kan je even komen, mijn computer doet het niet meer. En aangezien jij ooit, 15 jaar geleden, hier was om dat ding te maken, vind ik eigenlijk dat het jouw schuld is en jij het nu moet komen oplossen. Het duurt maar heel eventjes." Een klassieke val, doe het vooral niet, zeggen wij. U weet wellicht wel hoe dat gaat. In allerijl snelt u ernaar toe, want uiteraard heeft het zo'n bloedhaast alsof het leven van die persoon ervan afhangt. Op een andere dag afspreken werd niet toegestaan. "Ach joh, voor jou is het een kleine moeite. 5 minuutjes. Dat kan nu toch wel even?" Natuurlijk, uw man is aannemer. Die kan ook wel even in 5 minuten een nieuw kozijn komen plaatsen bij ons. Nu graag. Tot over 10 minuten. Maar u laat u toch verleiden en komt even later aan in een oud vervallen huis dat stinkt naar diverse huisdieren, oude rotzooi en ernstige verontreiniging. "Mijn document is verdwenen. Tover dat eens snel terug. Een kleine moeite voor jou. Dan krijg je straks een appelkoek."
Met alle respect, maar wat weg is op een geautomatiseerd systeem, is voorgoed weg. Er zijn geen middelen om dat terug te halen. Ja, we horen het u zeggen. Er bestaan van die undelete-tooltjes waarmee in een aantal gevallen bepaalde bestanden terug zijn te halen, maar dat lukt alleen als een bestand vanuit de prullenbak is verwijderd en er verder niks met de computer gedaan is. Toch komen we meestal de situatie tegen dat iemand iets heeft lopen typen of in heeft gevuld en die informatie is niet meer terug te halen. In kladblok een heel artikel getypt net zo groot als een gemiddeld artikel op deze website? Weg is weg, voorgoed. Tenzij u het tussentijds heeft opgeslagen, maar dat is natuurlijk niet gebeurd. En dan beginnen ze met jammeren. "Ach, het is toch maar een kleine moeite?" Ja godverdomme, als het makkelijk kon, dan hadden we het heus wel gedaan. Het is geen kwestie van onwil, maar het kan gewoon niet. "Ja maar mijn leven hangt er vanaf." Luister eens mevrouw, zelfs als u over 10 seconden doodgaat, dan is het nog steeds onmogelijk.
Vroeger lieten we ons zo vaak verleiden om naar andermans computer te kijken. Daar kwam alleen maar ellende uit. Onder het mom van "eventjes" kijken, zagen we die ranzigste dingen. Stokoude computers die vol stof en rook zaten en allang aan vervanging toe waren, wilden zij opgelapt zien tegen het tarief van gratis. Die rotzooi was te oud om moderne systemen te draaien, maar ze wilden natuurlijk het nieuwste van het nieuwste. Draait het dan vervolgens zo traag als stront door een trechter, dan was het natuurlijk onze schuld. Want zo'n apparaat van 15 jaar oud moet het gewoon net zo snel doen als een nieuwe machine. En dan dat eindeloze geëmmer over software. Luister, MS Office is geen gratis software. Er moet goed voor betaald worden. Studenten kunnen nog wel goedkope edities aanschaffen en op internet kan alles goedkoop, gratis en dus illegaal, maar daar willen wij niks mee te maken hebben. U betaalt maar. Opeens hebben ze dan een handige buurjongen ingeschakeld die eerst wat illegale meuk installeert en uiteindelijk betalen ze toch de hoofdprijs.
Die handige buurjongens zijn trouwens een van de oorzaken dat "even" nooit even is. Wellicht herkent u ook dit relaas wel: u wordt gebeld om even te kijken en ter plekke komt u erachter dat ze eerst het buurjongetje de boel hebben laten verkloten. Nu het bijna niet meer te redden is, mag u met al uw expertise op komen draven. En wee uw gebeente als het u niet lukt, dan zwaait er wat. De buurjongen die het verkankerd heeft, mag inmiddels met haar lieve dochter in bed liggen, maar wat krijgen wij? Gezeik als het niet snel genoeg gaat. Gezeik als het resultaat niet bevredigend genoeg is. Gezeik als er niet genoeg gered is van hun privécollectie porno. Wat een ellende. De verzoeken worden als u niet uitkijkt steeds gekker. Een vrouw was zo gehecht aan een bepaalde versie van een softwarepakket dat ze ons vroeg om maar even een nieuwe te programmeren die kon blijven draaien op haar stokoude Windows. Serieus, als uw meuk ouder is dan 2 jaar, dan willen wij er per definitie niks over horen. Koop maar lekker een nieuwe.
Onderhoud is een noodzakelijk kwaad als u een woning bezit, maar klussen in het huis waarin u zelf woont kan eigenlijk niet. Ja, we weten wel dat er nu hordes klussers opstaan die beweren dat het wel kan zolang ze maar zelf hun levensstandaard vrijwillig inperken, maar dat zijn de mannen die vroeg of laat op de televisie verschijnen in een of ander klusprogramma waar ze hun hele hebben en houden op straat gooien. Ze denken dat ze zelf de beste zijn in het klussen en weigeren dan ook hulp in te roepen. Al is het alleen maar omdat ze hun zuurverdiende centjes in hun zak willen houden om het te kunnen verspillen aan andere zaken. Dus moeten vrienden en familie komen helpen. Geen probleem, dan grijpen ze "even" de telefoon en sommeren ze u om "even" te komen helpen. Een kleine moeite. Eventjes de handjes uit de mouwen. Het kan hooguit een uurtje duren en daarna is er dat befaamde kratje bier hoor. Iedereen met ervaring snapt dat klussen niet iets is waar u zomaar "even" kan komen helpen.
Zo werden wij geconfronteerd met een makker die zomaar eventjes een massief hardhouten kozijn met twee man via een wankele steiger naar boven wilde gaan tillen. Veiligheidsvoorschriften? Wel nee, niet zeiken, gewoon doen. En al lijkt het nog zo eenvoudig op papier: terwijl u bezig bent raakt u natuurlijk gewond. U haalt uw handen open aan scherpe metalen delen, u ademt rotzooi in en u tilt boven uw macht wat in een professionele situatie zeker verboden zou worden door de arbeidsinspectie. Asbest? Nooit van gehoord. Gewoon zagen en hakken in alles wat in de weg zit. Ziek worden is voor anderen. Het is tevens niet 1 dingetje. Nee, terwijl u daar toch bent, kunt u de hele dag bezig blijven met allerlei klusjes. Hier een handje helpen, daar een lam handje krijgen. Alles voor de vriendschap. U doet het voor een ander, zo gaat dat. Alsof u het moreel verplicht bent na een verzoek om hulp, doet u maar gewoon. Nooit komt er iemand op het idee om van tevoren eens helder te krijgen wat er precies moet gebeuren. Niet dat het helpt, want dat weten ze niet.
Professioneel gaat het er nog geniepiger aan toe. Men weet donders goed dat ze niks van u hoeven te verwachten op persoonlijk gebied. U bent daar om geld te verdienen en als collega's iets fout doen, dan krijgen ze wellicht hun ontslag en dan komt er weer een positie vrij waarop u kunt solliciteren. Dus zorgen ze ervoor dat verzoeken die ze doen en waar ze eigenlijk geen recht op hebben daadwerkelijk kleine taken lijken. Het venijn zit hem in de staart en dat komt in deze setting tot uiting doordat het addertje onder het gras het feit is dat u wordt overspoeld met dat soort kleine verzoeken. 's Morgens opent u uw mail en daar staan dan tientallen berichten te wachten op antwoord. Dat zijn op zichzelf beschouwd allemaal berichten die in principe een heel klein verzoek lijken te bevatten, maar alles bij elkaar opgeteld is het weer vele uren werk. En het idiote is dat iedereen doet alsof zijn verzoek klein is. Context en overzicht worden voor het gemak weggelaten. Alles waar mensen naar kijken is dat hun kleine verzoek blijkbaar te veel voor u is.
Net zoals die collega's die "het is maar een rapportje dat u moet lezen van hooguit 20 pagina's" op uw bureau flikkeren en daarbij doodleuk negeren dat er stapels aan documenten liggen die stuk voor stuk ook allemaal lijken te suggereren dat het zo weinig werk is. Ogen dicht, kop in het zand en dan maar anderen opzadelen met klote verzoekjes die eigenlijk niet eens bij uw taak horen. Alles wordt er met de haren bijgesleept en recht geluld alsof het toch uw werk zou zijn om collega's tegemoet te komen. "Ach joh, wij moeten straks eventjes wat eerder weg. Kan jij dan niet die en die klant te woord staan? O ja, dat is wel een enorme eikel en jij wordt verantwoordelijk voor het hele resultaat, maar het is maar eventjes hoor." Walgelijk zulke mensen. Krijg het heen en weer. Een verzoek hoort vrijblijvend te zijn en eigenlijk bedoelen we daarmee dat het zo vrijblijvend is dat we ze helemaal niet willen ontvangen. Doe het lekker zelf als het "even" kan. En leg het niet met een rotsmoes en emotionele chantage bij ons neer.
Overweging.
Denk nou niet dat wij lamlendelingen zijn die geen flikker voor andere mensen over hebben. We doen juist niks anders dan dingen opknappen voor anderen. Het vuilnis buiten zetten? Geen probleem. Dat is een vast ritueel van schoenen en jas aantrekken en 100 meter lopen met de afvalbak en / of vuilniszak. Een activiteit waarvan van tevoren bekend is hoe lang het gaat duren en hoeveel energie het kost. Iets wat we binnen een paar minuten kunnen oplossen en er dan ook klaar mee zijn. En juist dat gegeven is cruciaal. Doordat het zo eenvoudig en kortdurend is, (hoewel ook dat meer energie kost dan een term als "even" kan beschrijven) levert de opgedragen taak nauwelijks mentale of fysieke belasting op. We hoeven er niet over na te denken waardoor we misschien is een spiraal van overdenken en analyseren belanden. We hoeven er niks voor te laten. En het is bovendien geen straf om lekker buiten te lopen. Waar het om gaat is dat mensen eens bij zichzelf moeten reflecteren wat ze nu eigenlijk van anderen vragen.
Sindsdien oefenen we op creatieve manieren om nee te zeggen. Wat doorgaans niet werkt en te veel moeite is waardoor we uiteindelijk toch gewoon kiezen om meteen NEE te zeggen zodra we het woord "even" horen. Uitvluchten bedenken is niet aan ons besteed. Willen we dat mensen ervan leren, dan proberen we ze ook wel eens te laten nadenken over wat ze vragen. "U zegt even? Schrijf nu eens op welke stappen we precies moeten doorlopen om aan uw verzoek te kunnen voldoen. Terwijl u in gedachten houdt dat het een soort handleiding moet zijn voor degene waarvan u wilt dat ze het doen." Eerst wordt er lacherig over gedaan. "Uhm, loop naar de deur, doe open en pak het pakketje aan." Okay, gedaan. Het pakketje was er niet. En dan beseffen ze dat ze preciezer moeten zijn en dan komen de tijdsaanduidingen. Maar ja, als ze aan iemand willen vragen om tussen 12:00 en 15:00 een pakje aan te nemen, wordt het duidelijk. Specificeren wat er eigenlijk gevraagd wordt, is een handige truc die ook werkt bij bijvoorbeeld de rechtvaardiging van digitale systemen.
Vaak krijgen we als feedback dat we moeten nadenken voordat we wat zeggen. Met de intentie om ons de mond te snoeren omdat anderen zogenaamd beledigd kunnen zijn. Wij zouden liever willen dat mensen eens nadenken voordat ze druk uitoefenen op mensen om dingen gedaan te krijgen. Algemene uitingen die eenvoudig te negeren zijn, zouden niks mogen veranderen aan uw mentale of fysieke gesteldheid. Gewoon wegklikken en klaar. Dat hele gelul over het gevoel dat een uiting oproept, is flauwekul. Een achteloos gestelde vraag slurpt echter wel energie bij de ontvanger. Hij moet namelijk gaan wikken en wegen of het zijn tijd en energie wel waard is. En of de strijd die hij moet gaan voeren als hij niet aan het verzoek wil voldoen op dat moment wel de moeite is. Een verzoek aangekleed als moralisme dat niet te weigeren is, kost vele malen meer dan communicatie die te negeren is. Nogal een groot verschil. Voor veel mensen maakt het geen verschil en laat dat nu juist degenen zijn die onevenredig veel beslag leggen op onze gesteldheid.
Reacties: 0
Pagina's: 1 |
| Reactie toevoegen |
|
U dient in te loggen om een bericht te kunnen plaatsen.
|
|