|
| 886 # Schakelprogramma's problematisch # |
Gepost door Misdefinitie op 27-03-2016 om 23:41.
In Nederland heeft een slordige 25 % van de mensen een hbo-diploma en nog eens rond de 15 % een universitaire bul. De meerderheid van de bevolking is dus niet hoogopgeleid. Met name de universiteit is voor hen vaak met magie omgeven waardoor er een kloof ontstaat tussen de mensen die niet gestudeerd hebben en degenen die wel hoogopgeleid zijn. Doorgaans uit zich dat in nare vooroordelen en kunnen hoogopgeleiden die zich verheven voelen boven iedereen anderen het gevoel geven minderwaardig te zijn. Alsof hoogopgeleid altijd intelligentie impliceert en laagopgeleid naar domheid verwijst. Voor iemand die niet gestudeerd heeft, kan het daarom helpen om te beseffen dat het hoger onderwijs net zo'n puinzooi is als de lagere niveaus en dat menselijke fouten en politieke keuzes slechte systemen in stand houden. Wij informeren derhalve graag een breed publiek over misstanden en achterlijkheden in het onderwijs. Wie niet meteen naar de universiteit kan, moet doorgaans een zogenaamd schakelprogramma volgen, maar dat systeem is nogal problematisch.
Naar school om te leren.
Een universitaire opleiding is geen magie of extreme intelligentie die voor doorsnee mensen niet te begrijpen zou zijn. Het is een wetenschappelijke opleiding die sterk gericht is op theorie uit het vakgebied en onderzoek. Een typische academische opleiding bestond vroeger dan ook vooral uit het in uw kop stampen van theoretische kennis. Een concreet voorbeeld is dat 15 jaar geleden de directeur bij de opleiding psychologie aan de Universiteit van Amsterdam letterlijk binnenkwam met de mededeling dat "u deze stapel boeken aan het einde van het eerste jaar uit het hoofd moet kennen". Elke maand een tentamen over minstens 1000 bladzijden en wie zijn best niet deed, faalde en moest ongezien vertrekken. Er zijn opleidingen waar bestaande wetgeving in detail bestudeerd wordt zoals rechtsgeleerdheid. Ook zijn er opleidingen met een fors beroepscomponent in de praktijk zoals geneeskunde en tandheelkunde. Opleidingen met een hoog abstractieniveau omdat ze behoorlijk wat wiskunde bevatten, zijn inderdaad niet voor iedereen weggelegd.
Over het algemeen behalen leerlingen eerst een vwo-diploma zodat ze daarna kunnen studeren bij een universiteit. Eerst via de havo naar het hbo gaan om aldaar in 1 jaar een propedeuse te halen, geeft ook toegang. In beginsel moesten studenten dan de volledige universitaire opleiding doorlopen. Wel zijn er vrijstellingen mogelijk. Zij het beperkt aangezien er flinke eisen worden gesteld aan het onderwijs dat eerder genoten is. Afgezien van het halen van het propedeusediploma, waren er weinig regels. Wie eenmaal het eerste jaar relatief ongeschonden doorkwam en voldoende punten haalde, kon tijdens de rest van zijn studie doen wat hij wilde. Zolang hij uiteindelijk maar alle voorgeschreven vakken afsloot met een voldoende. Want alleen het halen van een voldoende, zorgde voor het toekennen van studiepunten. Zodra alle verplichte studiepunten waren behaald, kon het diploma worden opgehaald. Europa vond het echter nodig om alle universitaire opleidingen op te delen in een bachelor en een master.
Het idee was dat studenten een relatief algemene bachelor kunnen volgen om vervolgens veel keus te hebben om een aansluitende master te volgen. In plaats van aan het begin meteen een volledige doctoraalopleiding te kiezen zoals vroeger gebruikelijk was. Natuurlijk zitten er allerlei nuances aan dat verhaal, want ook vroeger kon men binnen zijn doctoraal kiezen voor diverse studierichtingen die in het hedendaagse systeem zo'n beetje 1 op 1 vertaald zijn. Zo werd de studierichting strafrecht in de opleiding Nederlands recht een master strafrecht in de rechtsgeleerdheid. Lood om oud ijzer, maar dan wel met consequenties. Aangezien masteropleidingen specialistisch zijn, kan men niet anders dan een bachelor vereisen die daar bij past. Het is dus zeker niet zo dat men gewoon aan een bachelor kan beginnen en daarna een ruime keuze heeft aan masters. Doorgaans passen alleen een aantal aansluitmasters. Om te voorkomen dat studenten meerdere bachelors moeten doen als ze ontdekken dat hun opleiding niet past, kwamen er schakelprogramma's.
Een schakelprogramma is in principe een klein deel van een bacheloropleiding waardoor de kandidaat net genoeg kennis zou opdoen om aan een master te kunnen beginnen. Wij vinden dat getuigen van onderwijsdegradatie. Toen onze beheerder na zijn studie psychologie alsnog rechtsgeleerdheid wilde studeren, werd er tegen hem gezegd dat psychologie zo weinig raakvlakken heeft met rechten dat hij slechts vrijstelling kon krijgen voor algemene keuzevakken. Met andere woorden: hij moest de studie gewoon helemaal van voor af aan beginnen. Het argument was toen dat iedereen die een studie rechten afrondt, dezelfde kennis moet hebben. Concreet betekende dat 3 jaar bachelor en daarna nog 1 jaar master. Tegenwoordig zeggen ze: ok, u heeft al een academische opleiding afgerond, dus u kunt een schakelprogramma (ook wel pre-master) gaan volgen om de ontbrekende kennis aan te vullen. En dat is dan dus maar 1 jaar. Eigenaardig, vroeger kon het masterniveau alleen bereikt worden na 3 jaar bachelor, maar met zo'n schakelprogramma slechts in 1 jaar.
Iemand die dus via een schakelprogramma aan een master gaat beginnen, mist dus in beginsel 2 jaar aan kennis in dat specifieke vakgebied. Hoe wordt dat gecompenseerd? Niet. Het systeem is nu eenmaal zo ingericht. Niemand weet het en als ze erop gewezen worden, verzinnen ze smoesjes of zeggen ze dat wij een stel mongolen zijn die er niks van snappen. Wel ja, we hebben niet voor niks meerdere academische studies, hbo-opleidingen en schakelprogramma's afgerond, maar al onze kennis schijnt op de een of andere manier niet relevant te zijn aangezien onze opinies ingaan tegen wat de overheid de mensen voorschotelt. Dat het hele systeem van een algemene bachelor en een specialistische master doorgaans ook niet de vereiste kennis oplevert om het werk in het echte leven een beetje fatsoenlijk uit te voeren, doet blijkbaar ook niet ter zake. Het systeem is nu eenmaal heilig en daar mag zeker niet vanaf geweken worden. Jongere generaties vergeten dit toch allemaal, vandaar dat wij het willen archiveren. Dan kunnen toekomstige generaties hun hoofd erover breken.
Aangezien schakelprogramma's technisch gezien bestaan uit een klein gedeelte van de vakken uit een reguliere bacheloropleiding, zouden studenten zich in beginsel moeten kunnen inschrijven voor die bachelor om dan simpelweg de vereiste vakken te halen om aan hun master te kunnen beginnen. Vroeger was dat inderdaad het geval. Alle opleidingen hanteerden hetzelfde collegegeld, dus het maakte geen flikker uit hoe en waar een student ingeschreven stond. Het was zelfs mogelijk om met een bewijs van inschrijving van de ene universiteit bij andere universiteiten (extra) vakken te volgen. Het systeem was daar heel flexibel in. Hoe verder in de tijd men teruggaat, des te minder eisen werden er gesteld aan de volgorde van vakken. Er waren opleidingen zoals rechten waar de student de vakken uit de bachelor in een zelf gekozen volgorde kon volgen. Enkel de vakken waar dat inhoudelijk ongewenst was, sloten dat uit. Elke keer als het systeem veranderde, werden de mogelijkheden minder. Het lijkt Microsoft Windows wel.
Studieadviseurs van universiteiten konden ook een individueel programma met een student afspreken in samenwerking met de examencommissie. Later toen ze dat proces gingen stroomlijnen, werden zulke programma's schakelprogramma's genoemd. Nog later werden het pre-masters. Waarom werd dat problematisch? Wel, het antwoord is geld. Met dank aan PvdA en D66 mochten studenten geen tweede opleiding meer volgen. Voor een tweede opleiding moest opeens het zogenaamde instellingscollegegeld worden neergeteld. Een groot bedrag dat universiteiten zelf mochten bepalen en wat de student moet betalen zodra hij een tweede bachelor of tweede master wil halen. Collegegeld dat kan oplopen tot 20 duizend euro per jaar. Ja, u leest het goed. Regulier collegegeld kost op het moment van schrijven 1100 euro voor deeltijd en 2300 euro voor voltijd. Wie een tweede opleiding doet, bijscholing of niet, betaalt dus een vermogen. Schakelprogramma's worden gezien als externe opleiding die de overheid niet vergoedt en waarvoor universiteiten dus kunnen vragen wat ze willen.
Het beleid is oneerlijk vergeleken met de kosten. Vroeger konden studenten zich inschrijven bij hoeveel opleidingen ze willen. Zolang ze collegegeld betaalden, konden ze na hun studie ook nog een tweede of zelfs derde studie doen als ze willen. Omdat schakelprogramma's niet als een vergoede opleiding gezien worden, worden ze derhalve ook niet meegenomen in de kosten voor de overheid. Wel nu, de kosten die gemaakt worden voor de reguliere bachelor worden toch al gemaakt. Er worden gebouwen gehuurd, de energiekosten zijn al gemaakt en ook de kosten om docenten in dienst te nemen staan al op factuur. Komt er een extra student bijzitten ter bijscholing, dan kost dat niks extra. Komt die student 3 uur lang op een toch al lege stoel in een tentamenzaal zitten, dan kost dat niks extra. Voor die opleiding en voorzieningen heeft iedereen al belasting betaald. Waarom dan die exorbitante bedragen vragen? Nederland is kampioen in bureaucratie en geld verspillen. De kosten zijn al gemaakt, waarom studenten dan dwarsbomen?
Een ander probleem dat ontstaat door schakelprogramma's als aparte externe opleidingen te zien is dat allerlei waarborgen die reguliere studenten wel hebben niet gelden voor de student die toevallig het programma als een soort van bijscholing volgt. Sowieso zijn de mogelijkheden de afgelopen jaren nogal ingeperkt. Konden we jaren geleden voor elk vak 3 keer examen doen: thans is dat maximaal 2 keer. Een kans na het behandelen van de stof en eventueel een herkansing. Met als excuus dat studenten die meerdere malen gebruik moeten maken van een herkansing, het doorgaans niet halen. Onzin, want het niet halen van het tentamen kan ook het gevolg zijn van het niet afleggen van het tentamen omdat de datum en periode niet uitkomen. Wij hebben voor onze tweede studie ook vaak tentamenmogelijkheden gemist omdat we moesten werken of niet goed voorbereid waren door allerlei omstandigheden. Laat ons dat oplossen. Vrijheid en flexibiliteit wegnemen belemmert de academische vrijheid. Alles wordt steeds schoolser, goedkoper en politiek gerichter. Ongewenst.
Universiteiten willen het niet toegeven, maar eigenlijk vinden ze al die schakelprogramma's kut. Vroeger moest een leerling gewoon vwo hebben en zijn opleiding altijd vanaf het begin starten. Thans krijgen zij te maken met allerlei studenten die om wat voor reden dan ook elders hun kennis hebben opgedaan, maar wel bij de universiteit (die daar niks aan verdiend heeft) willen afstuderen. Ook zijn er hbo'ers waar ze nogal op neerkijken. Hoe kan een hbo-bachelor nou gelijk worden gesteld aan een wo-bachelor? Wettelijk gezien heten ze allemaal bachelor, maar iedereen die wel eens gestudeerd heeft op een wetenschappelijke bachelor, weet dat het hbo-niveau niet eens in de schaduw mag staan. Het heeft iets oneerlijks dat iemand die 4 jaar lang op een lager niveau heeft gefunctioneerd, met een schakelprogramma van een jaar in feite 2 jaar onderwijs op wetenschappelijk bachelor niveau kan overslaan. Studieadviseurs vinden vaak dat hbo'ers niet in staat zijn om het te halen, maar als ze de mogelijkheid krijgen halen ze het vaak toch.
Inmiddels is de Tweede Kamer zich er toch weer mee gaan bemoeien. Ze willen een maximumtarief voor schakelprogramma's. Voortaan mogen universiteiten tot maximaal anderhalf keer het wettelijke collegegeld vragen. Waarom zijn zulke ingewikkelde regelingen eigenlijk nodig? Waarom kan de regering niet gewoon alle vakken en opleidingen voor het wettelijke tarief laten aanbieden? Wel, vanwege een aantal drogredenen. Een van die redenen is dat ze vrezen dat die bijscholingsprogramma's langer gaan duren. Ja, en dus? Zolang de student zijn collegegeld betaalt, maakt dat toch geen flikker uit? Die programma's worden toch wel aangeboden voor (nieuwe) studenten. Als een student zijn opleiding niet haalt en volgend jaar opgaat voor een herkansing, dan kost dat niet veel extra. Al wil een student 10 keer studeren: als hij bereid is om 10 keer het collegegeld te betalen, waarom zou de overheid dat dan onmogelijk maken? "Ja maar dan verliest de student tijd." Wanneer dat verlies een bewuste keuze is van de student, zien wij daar geen kwaad in.
Wat ons betreft wordt het systeem weer zo simpel als vroeger. Je betaalt voor de periode dat je ingeschreven wilt staan en vervolgens moet je alle vakken in het hele hoger onderwijs kunnen volgen. Wil je langer ingeschreven staan omdat je bijvoorbeeld extra vakken wilt volgen, een tweede studie wilt doen of je later nog wilt omscholen, dan betaal je vaker. Simpel. Er hoeft geen onderscheid gemaakt te worden in studenten omdat het aanbod er toch al is. Daarnaast lost dat een heleboel problemen op die zo'n ingewikkeld systeem in het leven roept. Zogenaamde "bijscholing" niet bekostigen terwijl het gewoon het reguliere programma is dat al bestaat, zorgt ervoor dat universiteiten het op een gegeven moment niet meer willen en kunnen aanbieden omdat ze er verlies op maken. Zij gaan het dan weer nog ingewikkelder maken door veel te veel te vragen voor tweede studies waarvoor het tarief wel is vrijgegeven. Stop nu eens met die bullshit en laat iedereen vrij in zijn doen en laten. Al willen we 20 jaar studeren en 5 diploma's halen: onze vrijheid.
De minister wil echter dat hbo en universiteiten gaan samenwerken zodat ze tijdens hun bacheloropleiding al kunnen "schakelen" naar masters die anders net buiten bereik liggen. Allemaal leuk en aardig, maar dit probleem ontstaat met name omdat mensen op latere leeftijd nog eens bedenken dat ze iets anders willen. Onze beheerder kwam na zijn studie informatica aan de hts niet aan het werk en ging vervolgens psychologie studeren aan de universiteit. Thans zou dat onmogelijk zijn omdat tweede studies niet meer bekostigd worden en derhalve het peperdure instellingentarief hanteren. Destijds konden we ons gewoon weer inschrijven voor een nieuwe opleiding en voor het wettelijke tarief de studie voltooien. We zouden niks gehad hebben aan een regeling om tijdens de eerste opleiding een extra minor te volgen omdat de hoofdopleiding allang afgerond was. Nog meer regels en beleid zullen geen oplossing bieden. Het enige dat helpt is dat we teruggaan naar de academische wereld van vroeger waarin studenten zelf de vrijheid hadden over hun studie.
Moderne systemen kenmerken zich door een gebrek aan vrijheid. Alles wordt in een keurslijf gestopt en het wordt een verplichting om net als dode vissen met de stroom mee te drijven. Precies voor deadlines inschrijven, precies in bepaalde perioden bepaalde vakken volgen en alles precies volgens de regels doen omdat iedereen anders in de war raakt. Springt u daadwerkelijk door alle hoepels en rondt u in 3 jaar een bachelor af, dan bent u een modelstudent. In alle andere gevallen kunt u goed in de problemen komen en de gevolgen zijn voor u persoonlijk; nooit voor de onderwijsinstelling in kwestie. Dat vinden wij verkeerd. Studeren betekent zelfstandigheid en onafhankelijkheid. Geef dat dan ook terug. Vroeger konden we ons op 31 augustus nog inschrijven voor een opleiding die op 1 september begon. Tegenwoordig moeten we voor 1 mei al een keuze hebben gemaakt en dan gaan ze zich er ook nog eens mee bemoeien. Door alle regels en deadlines wordt het onmogelijk om studenten die willen afwijken van het standaard patroon, nog van dienst te zijn.
Steeds meer studenten nemen daarom na hun bachelor een adempauze. Velen keren voorts niet meer terug naar de universiteit om hun master te halen. Men is zich aan het afvragen waarom studenten dat in hemelsnaam doen. Ten eerste is de bureaucratie en regeldrift van de overheid killing om goed te presteren. Studenten zitten continu in de stress en dat is niet omdat ze te veel stof moeten verwerken, maar omdat de sancties van het systeem als het zwaard van Damocles boven hun hoofd hangt. Neem nou de student die na zijn studie een schakelprogramma wil doen omdat de master die hij wil volgen niet aansluit. Die is al een jaar kwijt omdat het systeem zo kut is. Of neem de student die na zijn eerste studie een andere master wil doen. Hij moet minstens het dubbele betalen voor een schakelprogramma, tijd en inkomsten verliezen en vrezen dat als hij niet alles haalt, hij volgens jaar niet aan zijn master mag beginnen. Wanneer een student 1 tentamen niet haalt en pech heeft bij de herkansing, bijvoorbeeld omdat de treinen niet rijden, is hij genaaid.
Binnen het oude systeem was een opleiding gewoon 1 geheel en kon de student flexibel omgaan met zijn studie. Tweedejaars vak niet gehaald? In het derde jaar gewoon een herkansing zonder studievertraging. Het nieuwe systeem heeft overal een harde knip. Een vak uit de bachelor niet gehaald? Geen master. Een vak uit een schakelprogramma niet gehaald? Geen master. En als het programma wel doorlopen wordt, kan het zo zijn dat universiteiten voor de master de hoofdprijs vragen. Wij hebben zoveel ervaring in het hoger onderwijs dat wij met zekerheid kunnen zeggen dat de grootste oorzaak van studievertraging niet bij de student zit of de keuzes die hij maakt in het leven, maar vooral bij die extreme bureaucratie binnen onderwijsinstellingen. Iedereen die daarmee te maken heeft gehad, weet precies wat we bedoelen. Ja, het is waar dat er studenten zijn die er met de pet naar gooien, maar dat zijn hun eigen kosten. Vraag het aan iedereen die zowel het oude als het nieuwe systeem kent. Bureaucratie en hoepeltjes springen is funest.
Wellicht zijn we gewoon te slim voor de universiteit. Geen wonder, want wij vallen onder de categorie die door schade en schande toch hun papieren konden halen. Docenten faalden, begeleiding faalden, alle andere deskundigen faalden en wij waren alles behalve standaard. Wij hanteerden de vrijheden die we van vroeger kenden en hoe moderner het systeem werd, des te minder ruimte er voor ons was. Nee, we gaan heus niet bewerken dat we hoogbegaafd zijn. We zouden hoogstwaarschijnlijk grandioos falen op IQ-testen die alles meten behalve echte intelligentie. Wel konden we net als hoogbegaafden het beste gedijen als we gewoon met rust werden gelaten en de bureaucratische regeldruk ons niet in de weg zat. Wat helaas maar zelden het geval was, want universiteiten zijn in de afgelopen jaren heel wat schoolser geworden. Opeens werd onze aanwezigheid verplicht, verdwenen theoretische vakken en werd het net hbo. Bovengemiddeld slim zijn is in deze achterlijke maatschappij sowieso eerder een handicap dan een zegen.
Overweging.
Het onderwijs heeft geen probleem met studenten die opleidingen stapelen en daarmee hun kennis willen uitbreiden, maar met bureaucraten die eindeloos regeltjes op regeltjes stapelen. Dit stapelprobleem is typisch een product van de moderne tijd. Zaken die vroeger veel beter waren geregeld en wellicht al honderden jaren op die manier werden gedaan, worden nu continu aangepast. Formeel komt er dan zo'n verhaaltje over dat verouderde methoden niet meer werken en moderne verandering altijd vernieuwing en verbetering impliceert. In de praktijk worden mensen die iets anders doen grandioos genaaid. Terwijl schakelprogramma's in beginsel juist bedoeld zijn voor mensen die iets anders of iets extra's willen doen. Men wil een master volgen die buiten het bereik van hun bachelor valt. Dat kan door het systeem komen, maar ook omdat iemand later in zijn leven andere keuzes maakt en zich daarvoor nu wil bijscholen. Overheden schieten altijd in de kramp als mensen iets anders willen, maar komt het ook wel eens in ze op om mensen gewoon vrij te laten?
Lood om oud ijzer, dat kenmerkt het politieke beleid. Men wilde per se alle opleidingen in twee stukken hakken, maar kijkt vervolgens raar op als mensen naar middelen zoeken om die twee weer aan elkaar te lijmen. Als opleidingen gewoon weer 1 geheel vormen, dan zijn schakelprogramma's helemaal niet nodig. Dat zou ook de kwaliteit ten goede komen, want specifieke vakkennis overslaan omdat iemand (elders) al eens een algemene(re) bachelor heeft gevolgd, is van de zotte. Waarom moeten studenten 3 jaar lang algemene zaken leren voordat ze uiteindelijk de diepte in mogen? Ook dat deden ze vroeger anders. Studenten leerden in de propedeuse eerst over alle vakgebieden van hun opleiding om vervolgens daarna meteen te verdiepen. Daarna wordt het steeds moeilijker en ingewikkelder totdat men op het doctoraalniveau zat en men met een bul in handen daadwerkelijk een professional is die vrijwel alles wist van zijn vak. Draai het terug. En als dat niet (meteen) kan: zorg ervoor dat alle opleidingen weer hetzelfde kosten en de vrijheid bij de student ligt.
Reacties: 0
Pagina's: 1 |
| Reactie toevoegen |
|
U dient in te loggen om een bericht te kunnen plaatsen.
|
|